Kay Shanghai Jiaotong Universidadmanta huk qutumanta ruwasqa yachaypa ruwakuyninqa rikuchin kay ácido fórmico huk biomarcador sensitivo urina kaqpi kaqta kay Alzheimer unquyta (AD) ñawpaqta riqsiyta atin. Chay tarisqankum ñanta kicharinman mana qullqillapaq hinaspa allin achka runakuna qawanankupaq. Dr. Yifan Wang, Dr. Qihao Guo chaymanta llamk’aqmasinkuna huk qillqasqata lluqsichirqanku “Evaluación Sistémática del Ácido Fórmico en Orina hina huk musuq biomarcador potencial de Alzheimer” nisqawan Frontiers in Aging Neuroscience nisqapi. Kay willakuyninkupi, kay qillqaqkuna tukurqanku: "Acido fórmico kay urina kaqpi allin sensibilidadniyuq kay Alzheimer unquymanta ñawpaqmanta qhawaypaq... Detección biomarcadores kay Alzheimer unquymanta kay urina kaqpi allin chanta qullqipaq. Kayqa churakunan tiyan kay rutinario examen médico kaqpi kay machu runakunap”.
Kay qillqaqkuna sut’inchanku kay AD, aswan riqsisqa forma kay demencia kaqmanta, riqsichikun kay progresiva deterioro cognitivo chanta comportamiento kaqwan. Kay AD kaqpa hatun patológicos características kaqqa kanku kay mana normal acumulación kay extracelular amiloide β (Aβ) kaqmanta, kay mana normal acumulación kay neurofibrilares tau tangles kaqmanta chanta kay sinapsis daño kaqmanta ima. Ichaqa chay equipoqa nillarqantaqmi, “manan allintachu entiendekun AD onqoypa patogénesis nisqamanta”, nispa.
Alzheimer unquyqa mana reparasqachu kanman hampinapaq ancha tarde kanankama. “Kayqa mana tukukuq chanta insidioso unquy crónica, niyta munan, wiñayta atin, manataq achkha watakuna manaraq sut’i deterioro cognitivo rikhurichkaptin”, nispa qillqaqkuna ninku. "Kay unquypa qallariynin etapakuna manaraq etapa de demencia irreversible kachkaptin, kayqa quri ventana intervención kaqpaq chaymanta hampiypaq. Chayrayku, hatun escalapi qhaway kay Alzheimer unquy qallariy etapa kaqpi machu runakunapi necesario".
Sichus programas de cribado masivo yanapakunku kay unquyta riqsinankupaq qallariy etapapi, kunan métodos de diagnóstico kaqkunaqa ancha engorroso chanta qullqipaq kanku kay rutinario cribado kaqpaq. Tomografía de emisión de positrones-tomografía computarizada (PET-CET) kaqwanqa kay ñawpaq Aβ depósitos kaqta riqsiyta atin, ichaqa ancha chaninniyuq chanta kay unqusqakunata radiación kaqman churan, chanta kay pruebas biomarcadores kaqkuna kay Alzheimer unquyta riqsinankupaq yanapan kay invasivo yawar hurquyta utaq kay punturas lumbar kaqwan kay líquido cerebroespinal kaqta jap’inapaq, kaytaq unqusqakunaman repulsivo kanman.
Kay mask’aqkuna reparanku kay achkha yachaykunata rikuchisqankuta kay unqusqakunata qhawayta atikunman kay biomarcadores urinarios kaqmanta kay AD kaqmanta. Kay análisis de urina mana invasivochu chanta conveniente, chayraykutaq allin kachkan kay cribado masivo kaqpaq. Ichaqa ñawpaqta cientificokuna biomarcadores urinarios kaqta AD kaqpaq riqsichiptinkupas, mana mayqinpas allinchu kay unquypa qallariy etapas kaqninta riqsinanpaq, niyta munan kay quri ventana ñawpaq hampiypaq mana tariy atina hinaraq.
Wang llamk’aqmasinkunawan ñawpaqta formaldehído nisqamanta yacharqanku kay biomarcador urinario hina kay Alzheimer unquypaq. Paykunan ninku: “Kay qhepa watakunapin reqsikun formaldehído nisqa mana allin metabolismo nisqa, chaymi huk kaqnin aswan hatun ruwaykuna edadwan tupaq cognitivo nisqa mana allin kasqanmanta”, nispa. “Ñawpaq yachayniyku willakurqa huk correlación kaqta kay niveles de formaldehído urinario kaqwan kay función cognitiva kaqwan, kaytaq yuyaychakun kay formaldehído urinario huk biomarcador potencial kaqta kay AD kaqmanta ñawpaq diagnosticopaq”.
Ichaqa kanmi allinchakuypaq kay formaldehído nisqa biomarcador hina llamk’ayninpi, ñawpaq unquy riqsinapaq. Chayllaraq lluqsichisqa yachayninkupi, chay equipoqa formato nisqapi, metabolito formaldehído nisqapi, aswan allintachu llamkan biomarcador hina, chayta qhawanankupaq.
Kay estudio qutupiqa 574 runakuna karqanku, kaypitaq unqusqakuna kay Alzheimer unquywan hukniray sinchi kayninmanta, chanta kay cognitivamente normales qhali control participantes kaqwan ima. Kay investigadores kaqkuna kay participantes kaqmanta urina chanta yawar muestrakunata t’aqwirqanku kay biomarcadores de orina kaqpi diferencias kaqta mask’anankupaq chanta huk evaluación psicológica kaqta ruwarqanku. Participantes pisqa qutupi rakisqa karqanku diagnosticosninkumanjina: cognitivamente normal (NC) 71 runakuna, subjetivo cognitivo pisiyay (SCD) 101, mana llamp’u deterioro cognitivo (CINM), deterioro cognitivo 131, llamp’u deterioro cognitivo (MCI) 158 runakuna, chanta 113 BA kaqwan. .
Kay yachay tarisqa kay niveles de ácido fórmico urinario kaqkuna anchata wicharisqa karqanku tukuy Alzheimer unquy qutukunapi chanta correlacionasqa karqanku kay cognitivo pisiyaywan kay qhali controles kaqwan kikinchasqa, kay ñawpaq subjetivo cognitivo pisiyay qutupi ima. Kayqa rikuchin kay ácido fórmico huk biomarcador sensitivo hina kay AD qallariy etapa kaqpaq. “Kay yachaypi, ñawpaq kutita willayku kay niveles de ácido fórmico urinariokuna cognitivo pisiyayninwan tikrakusqanmanta”, nispa nirqanku. "Acido fórmico urinario rikuchirqa sapalla eficacia AD diagnosticopi. Chaymantapas, ácido fórmico urinario anchata yapakurqa kay SCD diagnóstico qutupi, kaytaq niyta munan kay ácido fórmico urinario llamk’achiy atikunman kay AD diagnostico temprano kaqpaq”.
Musphaymi, mayk’aqchus kay investigadores t’aqwirqanku kay niveles de formato orina kaqpi kay biomarcadores de Alzheimer kaqwan hukllachasqa, tarirqanku aswan chiqanmanta willayta atisqankuta kay etapa kay unquymanta unqusqakunapi. Ichaqa astawanmi investigananchis Alzheimer onqoywan ácido fórmico onqoywan ima tupasqanmanta yachanapaq.
Ichaqa, kay qillqaqkuna tukuchirqanku: “Formato urina chanta formaldehído kaqpa nivelesninqa mana AD kaqmanta NC kaqmanta t’aqayllachu llamk’achiy atikunman, aswanpis allinchakunman kay exactitud predictiva kay biomarcadores plasmáticos kaqmanta kay etapa de enfermedad AD kaqpaq. biomarcadores potenciales kay diagnóstico kaqpaq”.